یکشنبه, 01 مرداد 1396

اردشیرزاهدی

منتشرشده در جامعه
این مورد را ارزیابی کنید
(3 رای‌ها)

دانشگاه ایالتی یوتا دراوایل سال 2015 دریک مراسم رسمی نام سفیر کبیر اردشیر زاهدی را بر یکی از تالارهای این دانشگاه خواهد گذاشت
آقای زاهدی در سالهای 1940 دانشجوی این دانشگاه بود . تاکنون بسیاری از دانشگاه های آمریکا و کشورهای دیگر به آقای زاهدی بخاطر نقش ارزنده ای که درسیاست جهانی برعهده داشته است دکترای افتخاری در حقوق ، سیاست و روابط بین المللی اعطا کرده اند تا خدمات اورا به عنوان معمار صلح و « استاد دیپلماسی » ارج نهند.اما تصمیم دانشگاه یوتا از اهمیت خاصی برخورداراست .
اردشیسر زاهدی نه تنها دردانشگاه یوتا تحصیل کرده وازآنجا فارغ التحصیل گردیده بلکه پرثمرترین سالهای جوانیش را درمیان مردم مهربان یوتا گذرانده است .
درسال 2007 نیز زاهدی جایزه «خدمات برجسته» را دریکصدونوزدهمین سال تأسیس این مؤسسه علمی ازدانشگاه یوتا دریافت کرد.
آقای زاهدی درسال 1950 لیسانس خودرا دررشته علوم کشاورزی از دانشکده کشاورزی یوتا دریافت کرد و پس از پایان تحصیلاتش دردانشگاه ایالتی یوتا به میهنش بازگشت ودرسال 1953 بعنوان آجودان شاه ایران ودستیار نخست وزیر انتخاب شد. درسال 1959 به عنوان سفیر درایالات متحده منصوب شد ودرسال 1973 برای دومین بار به این مقام برگزیده شد ضمن اینکه همزمان سفیر آکردیته ایران در کشورهای کوبا ، مکزیک ، باهاما و ونزوئلا نیز بود.درایالات متحده ، آقای زاهدی مورد اعتماد رؤسای جمهوری نیکسون ، فورد و کارتر بود درآن زمان درواشنگتن به سیاستمداری زیرک و میزبان مهربان بسیاری از مراسم وگردهمائی های سفارت ایران معروف شده بود.
زاهدی در طول فعالیتهای سیاسی اش نقش عمده ای درسیاست خارجی ایران و نمایندگی هیئت ایرانی را دربسیاری از موقعیت های بین المللی برعهده داشت ..
درسال 1999 صندوق کمک اردشیر زاهدی را در کالج کشاورزی دانشگاه یوتا پایه گذاری کرد تا به دانشجویان بین المللی کمک مالی کند.
مجله دانشگاه یوتا درشماره اخیر خود دربارۀ آقای زاهدی با رئیس دانشگاه آقای آلبرشت مصاحبه کرده است واو درباره شخصیت آقای زاهدی اطظهارنظرهائی کرده است که درزیر می خوانید:
درسال 1950 دریک مهمانی که بمناسبت شب سال نومسیحی درلوس آنجلس برپاشده بود، همفری بوگارت به اردشیر زاهدی نزدیک شد وگفت:
« بیا بایک خانم زیبا برقص.» و آنگاه دست اردشیر را دردستان همسرش لورن باکال گذاشت و خود با بانوی همراه اردشیر یعنی ملکه ثریا همسر پادشاه ایران به رقص پرداخت .
بوگی و باکال ؟ شاه ایران؟ البته این یک لحظه کوتاه بود. اما آن لحظه اهمیت زیادی درشناخت شخصیت و زندگی مردی داشت که مورد احترام استن آلبرشت، رئیس دانشگاه ایالتی یوتاست واو اردشیر زاهدی را «برجسته ترین فارغ التحصیل در تاریخ دنشگاه یوتا» می داند.
دانشگاه یوتا ، بزودی تالار دانشکده کشاورزی وعلوم کاربردی خودرا به افتخار ده ها سال دوستی بشردوستانه و همراهی آقای زاهدی با این دانشگاه « تالار آمباسادور اردشیر زاهدی» خواهد نامید. (آلبرشت هنوز هم زمانی راکه جایزه اردشیر زاهدی راکه به اساتید بین المللی سال تعلق می گیرد اعلام می کرد، به یاد می آورد بغض گلویش را فشار می دهد یااو لحظه ای را بیاد می آوردکه دریک گردهم آیی ، رهبران سیاسی ، اقتصادی وفرهنگی درسویس جمع شده بودند و اردشیر زاهدی درآن جمع درحالیکه اشک برگونه هایش می چکید گفت:«من در دانشگاه ایالتی یوتا متولد شدم.»
بخاطر این دوستی که هردو طرف آن را عزیز می دارندبطور قطع نامگذاری تالار دانشکده کشاورزی دانشگاه یوتا برای هردو طرف جا ومقامی خاص خواهد داشت .
اردشیر زاهدی در کتاب خاطراتش به شرح جزئیاتی دربارۀ مهمترین نقشی که در تاریخ ایران نوین برعهده داشته است می پردازد . به عنوان مشاور مورد اعتماد ، داماد و دوست، نقش مؤثری درزندگی شاه فقید ایران بازی کرد.و هم او بود که سرانجام مراسم به خاک سپاری شاه ایران را درمصر ترتیب داد.
زاهدی دوبار به عنوان سفیر درایالات متحده و یک بار سفیر کبیر در انگلستان برگزیده شد.به مدت 7 سال وزیر امور خارجه کشورش بود. او هفت رئیس جهموری آمریکا را می شناخت و با آنها کار کرده بود.. هنرپیشگان و ستارگان سرشناس هالیوود درمهمانی های او حضورداشتند.و در اوایل دهه 1950 شاهدظهور وسقوط دکتر محمد مصدق بود وبا پدرش به عنوان نخست وزیر ایران همراه بود.
زاهدی درحقیقت از اعقاب دوخانواده ای است که تاریخ معاصر ایران را شکل داده اند. قبل از اینکه پدرش ، فضل الله زاهدی به سمتِ نخست وزیر خدمت کند، یک شخصیت سیاسی و نظامی دوران پهلوی بشمار می رفت. پدربزرگ اردشیر (از سوی مادر) حسین پیرنیا مؤتمن الملک به عنوان اولین نخست وزیر ایران پس ازتصویب قانون اساسی در آغاز قرن بیستم بود.
او پس از تحصیل دریوتا به کشورش باز گشت تا درکنار پدرش و شاه نقشی محوری درزندگی سیاسی ایران ایفا کند.
آلبرشت درباره دوستش زاهدی می گوید : «ازدواج با دختر پادشاه ایران یکی ازحوادث عادی زندگی او بود.»
آلبرشت درادامه می گوید:« اما وقتی به 20-30 ، شاید حتی به دوره 40 ساله تاریخ جهان نگاه کنید جای پای اردشیر را در آن حوادث تاریخی- به صورتی بسیار مهم می بینید. مردی که در حوادث آن دوره از تاریخ جهان حضوردارد انسانی است شگفت انگیز، سرشاراز نجابت و مهربانی. او یک نجیب زاده واقعی است. »
درسال 1968 به عنوان وزیر امور خارجه و سرپرست هیئت ایرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد زاهدی پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای را امضا کرد.
درسال 1977 درمقام سفارت ایران در ایالات متحده آمریکا ، مجله تایم از او و سفیر مصر اشرف قوربال و سفیر پاکستان صاحب زاده یعقوب خان بخاطر فیصله دادن به اشغال سه ساختمان در واشنکتن دی .سی. توسط حنفی ها ، ستایش کرد. زاهدی و دو دیپلمات دیگر ابتدا ازطریق تلفن و بعد رو در رو با 12 مسلمان حنفی مسلح که 149 نفررا گروگان گرفته بودند مذاکره وملاقات کردند. پس از اینکه سه سفیر کبیر به آیه ای از قرآن که مردم را به رحم وشفقت دعوت می کرد اشاره کردندگروگانها آزادشدند »
آلبرشت می گوید :« زاهدی نقش مهمی در دیدار ریچارد نیکسون از چین بازی کرد. او نقش بسیار مهم وحیاتی در حضور آمریکا درپاکستان برعهده داشت . او روابط خوب وحسنه ای با نخست وزیر پاکستان داشت »
آلبرشت درادامه می افزاید:« ازاینها گذشته ما دردانشگاه یوتا فارغ التحصیلان برجسته زیادی داشته ایم اما هیچیک از آنها به اندازه زاهدی در حوادث تاریخی نقش نداشته اند.»
پدر زاهدی می خواست سه پسرش از امکانات تحصیلی خوبی برخوردار باشند. آلبرشت دراین زمینه می گوید:« ازاین رو دو پسرش را به بهترین دانشگاههای اروپا فرستاد و دا نشگاه کلمبیا را برای اردشیر درنظر گرفت .»
اردشیر جوان وارد نیویورک شد اما از زندگی در نیویورک راضی نبود.. بگفته آلبرشت او با یکی از دوستان خوب خانواده اش فرانکلین هریس رئیس سابق دانشگاه یوتا تماس گرفت و هریس اردشیر را تشویق کرد تا به لو گان برود. او وارد یوتا شد و به گروهی پیوست که با شستن ظروف آشپزخانه در مرکز دانشجویان بخشی از شهریه دانشگاه خودرا تأمین می کردند.
زاهدی اکنون 85 سال داردو ساکن مونترو ی سویس است. جائی که دنیا متشخص ترین فارغ التحصیل دانشگاه یوتا را مورد احترام وستایش قرار می دهد.
آلبرشت می گوید :« هنوز هم برای او احترام زیادی قائل هستند.چندسال قبل که در خانه او به دیدارش رفته بودم درمدت سه یا چهارساعتی که آنجا بودم تلفن هائی از لوس آنجلس، واشنگتن ، پاریس ، مسکو ولندن ... داشت . از همه نقاط جهان با او درتماسند و با او مشورت می کنند.»
اخیراً آلبرشت و بانوی اول دانشگاه یوتا بانو جویس آلبرشت با آقای زاهدی دیدار داشتند و در خیابانهای مونترو بااو قدم زدند. آلبرشت می گوید:« هرجا که می رفتیم ، در فروشگاه در گوشه خیابان ، مردم از کوچک وبزرگ به زاهدی سلام می کردند و دست اورا می فشردند.»
و یک روز عصر دریک مهمانی مخصوص ، آلبرشت طعم رقصیدن یک جوان جسور را با یک ستاره هالیوود چشید. آلبرشت می گوید:
«دراینجا همه زنان زیبا ی مونترو می خواهندبا این مرد که سالهای 80 را پشت سر می گذاردبرقصند. وآنها یکی یکی با او می رقصند و جای خودرا به نفر بعدی می دهند.بعضی اورا تا سر میزش همراهی کرده و اورا می بوسند و نفر بعدی باز برای رقصیدن به سراغ او می آید.. بسیار جالب است.»
آلبرشت می گوید سخاوت و بزرگواری اردشیر زاهدی باعث شده است که هرهفته کارت های سپاسگزاری و یادداشت های دوستانه بی شماری به لوگان می رسد.
رئیس دانشگاه یوتا می گوید: همه این کارتها و یادداشتها بااین جمله آغاز می شود: « دوست عزیز و شریف من» که کسی جز اردشیر زاهدی نیست .
گزارش مراسم نامگذاری سالن دانشکدۀ کشاورزی یوتا بنام آقای زاهدی در اوایل سال 2015 صورت خواهد گرفت که «آزادی » گزارش آن را برای آگاهی شما منعکس خواهد کرد.
خبر دیگر اینکه جلد دوم خاطرات اردشیر زاهدی به زبان انگلیسی نیز منتشر شد اگر می خواهید آن را به دوستان غیر ایرانی خود هدیه بدهید در کتابفروشیهای معتبر موجود است

محتوای بیشتر در این بخش: بازشناسی ارتش ایران »